1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

КЫЗЫЛ ДАГАА ЧЫЛЫ КАНДЫГ БОЛУРУЛ?

Ай чурага­йы-биле Кызыл Дагаа чылы 2017 чылдың февраль 27-де үнер. Астрологтарның бодалы-биле чөөн чүк календарында дагаа болза чаа-чаа эгелээшкиннерниң, бир-ле билдинмес, тывызык чаа чүүлдүң эгелээри деп турар. Ынчангаш үнүп келир чыл кижи бүрүзүнүң амыдырал-чуртталгазынга өскерлиишкиннерни эккээр. Элээн улуг хемчээлдии-биле – бүдүн чуртка база байдал өскерлир. Ол өскерилгелер кандыг болур дээрзи — чүгле силерниң холуңарда. 2017 чыл тодаргай сорулгалар­лыг, чаныш-сыныш чок кижилерге аажок чогумчалыг. Анаа-ла олуруп алган улуг олча манап олурар таварылга эвес, боттарының күзелдерин чедип алыр дээш, карак-кызыл ажылдап турар, күштүг күзел-соруктуг кижилерге Кызыл Дагаа дузалаар.
Дагаа чылын каяа база канчаар уткуурул?
Кижи бүрүзү Чаа чылдың байырлал дүнезин эң-не хөглүг, солун, онзагай кылдыр эрттирерин күзээр, чүге дизе Чаа чылды канчаар уткуур сен, шак ынчалдыр бүдүн чыл эртер деп кижи бүрүзү билир болгай. Yнүп келир чыл кижиге чүгле аас-кежикти, чедиишкиннерни, таалалды эккээр кылдыр, Кызыл Дагаа чылын чогум канчаар шын уткуур болза экил? Эң-не кол чүүл – Чаа чыл дүнезинде өг-бүлезинден хоорук турбас ужурлуг. Оон башка бүдүн чыл дургузунда өг-бүлениң аразынга харылзаа баксыраар. Дагаа бодунуң өдээнге ынак болгаш, кафе-бар, рестораннар кезиир чорукка ол таарзынмас болур, ынчангаш Чаа чылды бажыңга уткуур болза эки. Чоок төрелдерин азы эш-өөрүн чалап ап болур. Бажыңга эрттирер ба­йырлалды баш бурунгаар планнап, столга салыр аъш-чемни белеткеп алыр. Чылдың ээзин­ге хүндүткелди көргүзүп, Чаа чылдың каасталгазынга онза кичээнгейни угландырары чугула. От дег өңнүг дагааның ынак өңнери-биле бажыңны шимеп каастаар. Эмин эрттир чайынналчак, кылаңнааш кылдыр деривес, көвей мишура ажыг­лавас. Столга кызыл азы алдынналчак шывыг чадар, аңаа аяннашкак кылдыр салфеткалары база кызыл болза тааржыр. Ыяштан кылган азы өрүп кылган чүүлдер хөй турар болза эки.
Чаа чылды уткуурда, чүнү кедип алырыл?
От-көс дег дагаа чеже-даа бөдүүн чүүлдү үнелээр болза, даштыкы овур-хевирни ол онзалап көөр. Чүге дизе боду ол магаданчыг, көрүштүг болгай. Ынчангаш Чаа чыл дүнезинде кызыл, алдынналчак, сарыг, сарыг-кызыл – чылдың ээзинде бар бүгү-ле өңнерлиг хептер кедер болза эки. Оон аңгыда кызыл өңнүң хүрең-кызыл, ягаан-кызыл, чидиг кызыл дээш оон-даа өске янзылары кирген хептер база кедип болур. Бир эвес кызыл өңнер шырайынга таарышпас деп санаар улус болза, көк болгаш ягаан-көк өңнер кирген хептер кедер. Олар база Дагааның кичээн­гейин хаара тыртар.
Байырлал столунга кандыг чемнер салып болурул?
Дагаа чылын уткуп тура, аъш-чем кылырда, сактып алыр чүүл – куш эъдинден болгаш бүдүн чуургалардан кылган чемнер турбас ужурлуг. Байырлал столунга эң-не таарымчалыы болза балык-байлаң кирген чемнер. Чылдың ээзиниң эң-не ынак амданныг чеми болгаш, столга балык аймаа турарга, бүдүн чыл дургузунда өг-бүле чедимчелиг болур. Изиг чемнер болгаш балыктан кылган чемнерге кальмар, креветкалар немеп алыры күзенчиг. Бир-ле кызыл өңнүг чем-биле, чижээ­лээрге, кызыл помидор, гранат азы кызыл икра-биле каастаан бир-ле онзагай чем столга турар болза эки. Консервалаан-даа, анаа-даа ногаа, кат-чимис аймаан көвүдедир салыр. Ногаа аймаан чүгле салаттарга эвес, чем каастаарда, кол-кол чемнерни кылырда-даа, гарнир кылырда хөйү-биле ажыг­лаар. Чүгле куш эъдинден аңгыда хаван, инек, хой эъдинден чемнерни кылыр. Чигирзиг чемнерге – печенье, пирожное, торттарга бичии-даа болза бүдүн үнүштер кирип турар ужурлуг. Чүге дизе дагаа тараа, крупаларга ынак болгай. Чылдың ээзи чөрүлдээлерден кортпас, изиг, шугул чаңныг деп кымга-даа билдингир, ынчангаш кадыг арага аймаан саткан херээ чок, шампанское, кат арагазы чедер, а янзы-бүрү турарын күзээр улус болза, кандыг-даа коктейлдерни кылып ап болур.

Комментарии

Дыка эки материал-дыр, четтирдивис. Класс шагынга улуг дузалыг болду.
Экии! Шагаа дугайында материал дыка эки материал-дыр. Башкы кижи болгаш, ону оореникчилерге номчуп, сонуургаттым. Четтирдим
Экии! Дыка эки материл болду.Класс шагынга ажыгладым.Четтирдим!

Санал-онал немээри

CAPTCHA на основе изображений
Чурукта айыттынган демдектерни киириңер.