1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

СОЛУН ЧОКТА, СОГУР ЫШКАШ

Арат-түмен бүгүдениң
Аажок ынак өңнүү — 
Хоочун солун «Шынны»
Холдан салбайн номчуур бис.
Шынап-ла, бо үстүнде одуруг­ларда ышкаш, республиканың үндезин болгаш хоочун солуну, улуг өгбе болур «Шын» солун, барык-ла бүгү тыва чоннуң шагдан тура холдан салбас ынак өңнүү, башкызы, сүмелекчизи, чырыдыкчызы бооп келген дизе кандыг-даа хөөредиг чок. Амдыгаа чедир «Шын»— бистиң көрүнчүүвүс дээрзин кым-даа маргыжып шыдавас.
Шору эржигеш бооп эзер дер­гизинден туттунуп чоруур апар­ган үемден эгелээш-ле, «Шын» солунну шаам-биле улуг-каралап номчуптар апарган мен. Мээң авам Көк Караңмааевна, ачам Серемаа Уртукаевич Ондарлар кайы-даа үеде «Шын» солунну док­таамал чагыдып алган болурлар. Авам коммунис­тиг партияның кежигүнү болгаш, ыяап-ла «Шынны» чагыдып алган турар. Ол үениң негелдези ындыг.
Ачам Серемаа Уртука­евич Тыва Арат Республика үе­зин­­­де Кызылга Араттың Рево­люстуг шериин эрттирген соонда, чогаал­чы Бай-Кара Хөвеңмей-биле типографияга өрүкчүлеп, «Шын» солунну парлап турган болгаш, солун номчуурунга хөлчок ынак кижи. Оон «Шын» солуннуң суртаалчызы, сүмелекчизи апар­гаш, намга киргеш, намның төп контроль комитединге чедир деп­шип, Барыын-­Хемчик кожуу­нунга база-ла төп конт­роль­ду төлээлевишаан, «Шын» солуннуң ачы-дузазының талазы-биле  арат-чонга та­йылбыр, суртаал­ ажылдарын чорудуп турган. Пар­лалганың суртаалчызы, нептередикчизи, шынчы, намчы кижи апаарга, ачамны Суңгар-оол, Тоткан суг­ларг­а чып­шыр көргеш, репрессияга таварыштырар деп баарга, ачам оон коргуп, көдээже дезип келгенин бо-ла чугаалаар.
Чаңгыс чер-чурттуглары, алдан-маадырлар, ачамны «Серемаа сайыт» деп адап турганы ужурлуг болбайн. Бо дугайын улуг назылыглар утпайн чоруур­лар. Ынчалза-даа ону ыяк билир улуг назылыг кижилерниң артпайн барганы хомуданчыг болбайн аан.
Ада-иемниң «Шын» солунга ынаа, хандыкшылдыы меңээ база салдарлыг болганы чугаа чок. Ынчангаш мен «Шын» солунну чылдың-на үзүктелиишкин чокка чагыдып ап, холдан салбайн номчуп, дыл-домаамны чеченчидип, мээ-медерелимни сайзырадып, карактарымны чы­рыдып чоруурумнуң ужуру-даа ында. Бодап-бодап орарымга, чырык өртемчейге чурттап келген назынымда чылдың кайы-даа эргилдезиниң үезинде «Шын» солуннуң чагыдылгазын үзүп көрбээн-дир мен.
Уланчызын 2016 чылдың ноябрь 8-те үнген №129 "Шын" солундан номчуңар.
Бораш ОНДАР,
парлалганың хоочуну.

 

Санал-онал немээри

CAPTCHA на основе изображений
Чурукта айыттынган демдектерни киириңер.