1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

ТАРЫЛГА ҮЕЗИН ТОДАРАТКАН

Бо чылын республиканың хову-шөлдеринге 30,8 муң гектарга часкы тарылга ажылдарын чорудар. Ооң 6,2 муңунга тараа культураларын, 21,4 муң гектарынга мал чиир тараа үрезинин чажар. Оон аңгыда 3,2 муң га шөлге ногаа аймаан болгаш картофельди олуртур. 
ТР-ниң Көдээ ажыл-агый яамы­зы, Сибирьниң чер ажылдыг районнарының арга-дуржулга­зын база эрткен чылын болган каң­даашкынны өөренип көргеш, бо чылын тарылганы аңгы-аңгы үелерде чорударын дыңнаткан. Эрте быжар тараа культураларын майның 1-ден 20-ге чедир тарыыр. А кол тарылга шөлдеринге үрезин чаштырылгазын майның сөөлгү он хонуунда чорудар. 
Ук яамының специалистери та­­­­раа культураларын бок чашпан­нардан камгалап, тарааның чемижи чаа-ла баш тыртып борбактажып олурда, чаъс-чайык үези таваржы бербес кылдыр, үрезинни ол үе­де чажарын саналдаан. Мал че­ми культураларның чулуктуг үези эрт­пээн­де ажаап алыр дээш, май 20-ден июнь 10-га база июнь 20-ден август 20-ге чедир үрезинни ийи катап чажарын планнаан. 
Чайын аңдарган черлерге тарааны тарыыры эки дүжүт алырын магадылаар. Ындыг черлерниң хемчээли 80 хире хуу. Тараа культураларының арткан кезиин суггаттыг черлерге тарыыр. Ол черлерден 6,2 муң хире тонна тарааны ажаап, 5 муң хире тонназын 2019 чылдың үрезин фондузунга шыгжаар.
Тарылга шөлдериниң 60 ажыг хуузунга мал чеми культураларны чаштырар. Ооң кол кезиинге чаңгыс чылдыг сигенни, а 3,3 муң гектарга – хөй чылдыг сигенни тарыыр. Мал чеминге ажыглаар культураларны суггаттыг черлерге чажар. Ынчангаш оон 22,5 муң хире тонна сигенни ажаап алырын планнаан. 
Тываның Баштыңы Шолбан Кара-оол Көдээ ажыл-агый яамы­зының келир чылдың үрезин курлавырын бодунуң тараазындан тур­гузуп алыр дээн чүткүлүн эки деп демдеглээн: 
«Кандыг-даа ишке шыдамык чорук херек, а чер ажылында ол чедиишкинниң дөзү-дүр. Бистиң тараажыларывыс боттары үрезин фондузун тургузуп алзын дээш, кайы хире туржуп келген ийик бис, ол ам бүткен. Тараа-биле холбаалыг ажыл-агыйларның хөй кезии бо тарылга үезинде боттарының эрткен чылын ажаап алган дүжүдүнден үрезинни чажар. Бай-Тайга, Чөөн-Хемчик, Каа-Хем, Бии-Хем база Сүт-Хөлдүң ажыл-агыйларынга ол хамааржыр. Эр хейлер! Бо чылын чаа чер ажылынче кирген ийи ажыл-агый – Чаа-Хөлден арат ажыл-агыйы база «Заря» агрохолдинг бюджет акша-хөреңгизи-биле үрезинни садар. Кушка чем холуксаазын белеткээрде, бодунуң тараазы турар кылдыр бистиң куш фабрикавысты деткииринге чаа төлевилелдер херек. Турум чем баазазын курлавырлап, чиик өртектиг чарба-биле хандырылганы чедип ап, чижилгелиг өртек-биле продукцияны саарар арга тургустунар. Ногаан сигенни кезип алыр эки байдал бар апаар. 5-6 чыл дургузунда бир тарылгадан-на эки дүжүттү ап турарын көргеш, хөй чылдыг сиген тарыыр шөлдерни бо чылын улгаттырган. Быжыг чем курлавыры бар болза, мал ажыл-агыйы хөгжүүр» – деп, ол чугаалаан.
Тываның Баштыңының парлалга яамызы.

Рубрика: 

Санал-онал немээри

Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.