1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

ТЕАТР ДЭЭРГЕ - ЧОННУҢ ӨРГЭЭЗИ-ДИР

Тываның Виктор Көк-оол аттыг национал хөгжүм-шии театрының эжии чонга кезээде ажык. Март 27 – Бүгү-делегейниң театр хүнүнге уткуштур артистер дараазында солун хемчеглерни белеткеп бараалгаткан. 
Чоннуң ынак артистери «Көк дээрниң оглун» март 25-те көргүскен, дараазында хүнде, март 26-да, культураның хоочуннарының би­рээзи Светлана Мунзук массалыг информация чепсектериниң ажылдакчыларынга театрның ажыл-амыдыралын таныштырып, экскурсияны организастаан. 
Бөгүн, Бүгү-делегейниң театр хүнү март 27-де «Театр дээрге бүдүн делегей-дир, а өргүн чону – актерлар-дыр» деп театржыт­кан көргүзүгнү ат-сураглыг артистер ойнап күүседир. Ол солун концерт үезинде «Ходжа Насреддин», «Маугли» деп шиилерден үзүндүлерни, чоннуң ынак ырыларын күүседип, хөглүг-баштак көргүзүглерни сонуургадыр.  
А күрүнениң ойнаарактар театрынга март 24-те аныяк режиссер Айдыс Чадамбаның тургускан «Кезер» деп шиизин уругларга бараалгаткан. Март 27-де уругларның ынак шиилериниң бирээзи «Мэри Поппинс»-ти көргүзер. 
Улусчу чогаадылга бажыңынга ол-ла хүн режиссер Айлана Чадамбаның тургусканы «Элчиген кулактарлыг хаан» деп шиизин аныяк көрүкчүлер театрының артистери бараалгадыр. 
Ынчап кээрде найысылалывыста чоннуң уран чүүл өргээлериниң эжиктери ажык, улуг-биче чонну, кызылчыларны хостуг үезин ажыктыг, солун эрттиреринче чалап турар.
ТР-ниң Культура яамызының парлалга албаны.
 
ҮЕЖИЛЕРИМ ГНЕСИНЧИЛЕР
 
Виктор Көк-оол аттыг национал хөгжүм-шии театрының сценазынга 30 чыл дургузунда чонга бараан болган гнесинчилер юбилейлиг концертин мөгейикчилеринге бараалгаткан. 
Үжен чылдар бурунгаар Москва хоорайга, студент чылдарывыста, үежилерим гнесинчилер-биле эдержип чораан солун үелеривисти черле утпас мен. Оларның чаңгыс курсчулары, амгы үеде ат-алдарлыг ыраажылар Филлип Киркоров, Александр Буйнов сугларны-даа көөр үелер тургу­лаан. Бир катап бо талантылыг эш-өөрүм­нүң кичээлинге-даа олуржур аргалыг болган мен. Уттундурбас чалыы, солун үелер.
Оон бээр үжен чылдар эрткен. А гнесинчилерниң хар-назыны алдын юбилейниң бедиинде, олар Тываның, чамдыктары харын-даа Россияның алдар-аттыг артистери болгулаан. Оларның бо үелер дургузунда уран чүүлге чаяаттынган талантызын, оюн-тоглаазын, тургускан кайгамчыктыг шиилерин, чогааткан ырыларын тыва көрүкчүлер улуг сонуургал-биле чеже көрбээн дээр. Бо удаада үжен чылдың ажыл-ижин түңнээн “Көжегелер ажыттынды” деп юбилейлиг концертин олар чонунга бараалгаткан.
Бо доозукчуларның өске артист өөрлеринден ылгалы – шупту ыры-хөгжүмче угланган болганда, ариялар, опералар, классиктиг ырлар программаның бир дугаар кезээнде колдаан. “Аве Марияны” Карина Ховалыг, “Ария Лауреты”, “Ария Карамболинаны” Эльвира Докулак, “Эпиталама”, “Ах ты, душечка” деп ария­ларны Сергей Хураган, “У зори-то, у зореньки” – Эзир-оол Монгуш биле Борис Ооржактың күүселдезинге, “Песня бобыля”, “Мадемуазель Нитуш”, “Я вас любил” деп арияларны Альберт Хомушку, Эзир-оол Монгуштуң ырлаанын көрүкчүлер улуг сонуургалдыг дыңнаан. Орлан Дамба-Хуурактың концертке киришпээни харааданчыг болган.
Концерттиң ийиги кезээнге тыва чогаал­га тураскаадып “Айлаң кужум”, “Оңмас чечээм”, “Доруг-дайым”, “Чырыткым”, “Байырлалдың белээ” дээн чараш ырлардан аңгы “Балгазынның кежээлерин” бо удаада аныяк салгалдың артистери күүсеткен. Ол ырыны алдаржыткан ынак артистеривис Сергей Ондар биле Римма Сарыг-Хуурак оларның күүселдезин көрүкчүлер улуг хараадал-биле сактып дыңнаан. Гнесинчилерниң аныяк назынында элекке дуу оранче чорупкан эштери Айдың Мортай-оолду, Альберт Доржуну, Сергей Ондарны, Римма Сарыг-Хууракты, Анатолий Докулакты ол үеде Москвага театр уран чүүлүнге башкызы, Тываның бир дугаар профессионал режиссеру, сураглыг артизивис Сиин-оол Оюн бо өөреникчилеринге качыгдалдыг минутазын чарлаан. Зал бут кырынга туруп, мөгейген. Кончуг-ла талантылыг оолдар, уруглар аныяк назынындан чарылганын башкызы хомудалын, хараадалын дыңнаткаш, сценага ойнаан артист өөреникчилеринге чоргааралын илереткен. Айдың Мортай-оолдуң, Альберт Доржунуң аялгаларын, ыраажы эштери Сергей Ондарның, Римма Сарыг-Хуурактың, Анатолий Докулактың ыр-шоорун, ойнап чораан овур-хевирлерин өөрлери уламчылап чоруурлар. 
Тыва театрның сылдыстары гнесинчи­лерниң ойнаан, тургускан шиилери, ыр-шоорлуг солун концерттери, чогааткан аялгалары көрүкчүлерин, мөгейикчилерин ам-даа хөй-хөй чылдар дургузунда өөртүп чоруур дээрзинге бүзүрээр мен.
Арслан АРАКЧАА.
Авторнуң тырттырган чуруу.

Санал-онал немээри

Image CAPTCHA
Enter the characters shown in the image.