1925 чылдың август 31-де үнүп эгелээн

ХААННЫҢ ӨГ-БҮЛЕЗИН ШААЖЫЛААН БЕ?

РФ-тиң Культура яамызының эргезинге турган Росархивти чурттуң күрүне баштыңынга дорт чагыртыр кылдыр бо чылдың апрельде дамчыткан.

Ону ынчаар кылган чылдагааны — ында шыгжаттынып чыдар материалдарның онза үнелиг болуп турары деп тайылбырлап турар. Ооң чылдагаанын эксперттер даап бодап турда, Президент Администрациязының деткимчезибиле үнүп турар «Президент» деп солунга элдептиг материал парлаттынган. Ында бижип турары-биле алырга, революция үезинде ак хаанның өг-бүлезин кым-даа шаажылаваан, олар шупту дыка үр чурттаан, бир оглу Алексей ССРЭ үезинде бедик албан-дужаал ээлеп турган.

Хаан оглу Алексей Николаевич Романовтуң ССРЭ-ниң Министрлер Чөвүлелиниң Даргазы Алексей Николаевич Косыгин апарганының дугайында дамчыыр чугаа эде тургустунуушкун үезинде-ле тывылган чүведир. Партия архивинден чамдык медээлерниң тарай бергенинге ону чылдагааннаан. Баштайгы үеде ону төөгүнүң анектоду кылдыр хүлээп көрүп турза-даа, чамдык кижилерге чигзиниишкин тыптып келген. Хаанның өг-бүлезиниң мөчү-сөөгүн кым-даа көрбээн болгай, оларның дириг артканының дугайында чугаа дыргын турган. Хенертен оларны шаажылатпаан деп медээ ынчан дыңналып келген.

«Ипатовтуң бажыңындан дезип чоруп азы оон кижини үндүрүп ап болур бе? — деп, төөгүчү Сергей Желенков «Президент» солунда чүүлүнге бижээн. — Болур. Ооң чоогунга фабрика турган. Революсчуларның  ээлеп аптарынга каразаан фабрика ээзи 1905 чылда аңаа чер адааның оруун казып алган. Политбюронуң шиитпириниң соонда ол бажыңны буза идип турган бульдозер ол оңгар орукче кире берген».

Хаанның өг-бүлезин большевиктер канчап дириг арттырып кааныл? — деп айтырыг чайгаар тургустунган. Шинчилекчилер Том Мангольд болгаш Энтони Саммерс 1979 чылда «Романовтарның херээ азы болбаан шаажылал» деп ном үндүргеннер. Олар чүүлүн 1918 чылда Брестиге тайбың керээзин чарганының чажыт болурунуң хуусаазы 1978 чылда доозулган, чажыт турган материалдар-биле таныжары солун боор дээн бодалдан эгелээннер.  Оларның бир дугаарында тыпкан документизи хаанның өг-бүлезин большевиктер Екатеринбургтан Пермьче көжүргениниң дугайында англи элчинниң телеграммазы болган.

Британ разведканың медээлерин езугаар алырга, Александр Колчактың шерии 1918 чылдың июль 25-те Екатеринбургче кирген дораан-на хаанның өг-бүлезин адып каапканынга хамаарыштыр истелге чорудар кижини адмирал томуйлаан. Yш ай эрткенде капитан Намиткин ооң столунуң кырынга рапорт салып каан, адып шиидилге болбаан, чүгле адып шииткен деп чонга чарлаан дээрзин ында дыңнаткан болган. Аңаа бүзүревээн Колчак өске истекчи Сергеевти томуйлаан, ол база ындыг уткалыг медээ киирген.

Оларның-биле чергелештир капитан Малиновскийге удурткан комиссия база ажылдап турган, 1919 чылдың июньда үшкү истекчи Николай Соколов мынчаар дыңнаткан: «Бо херек талазы-биле ажылдааш, ыдыктыг өг-бүле дириг дээрзинге бүзүредим, истелге үезинде тыпкан фактыларым өлүрген деп меге барымдааларны көргүскен».

Уламчызын "Шын" №120 октябрь 15 2016 чылдан номчуңар.

 Интернетте «Эзорейтер» деп информация-тайылбыр порталындан.

Санал-онал немээри

CAPTCHA на основе изображений
Чурукта айыттынган демдектерни киириңер.