Шрифт
А А А
Фон
Ц Ц Ц Ц Ц
Изображения
Озвучка выделенного текста
Настройки
Обычная версия
Междубуквенный интервал
Одинарный Полуторный Двойной
Гарнитура
Без засечек С засечками
Встроенные элементы
(видео, карты и т.д.)
Вернуть настройки по умолчанию
Настройки Обычная версия
Шрифт
А А А
Фон
Ц Ц Ц Ц Ц
Изображения
Междубуквенный интервал
Одинарный Полуторный Двойной
Гарнитура
Без засечек С засечками
Встроенные элементы (видео, карты и т.д.)
Вернуть настройки по умолчанию

ЧЕДИЛИКТИҢ МАРГЫЛДААЛАРЫ

15 ноября 2026
8

Россияның чайынналчак тиилелгези

Грузияның төвү Тбилиси хоорайга ноябрь 1-7 хүннеринде спорттуң холушкак хевири ММА-га 18-20 хар чедир аныяктар аразынга база шыырактар аразынга делегей чемпионаттары болуп эрткен. Аңаа ниитизи-биле 62 чурттан барык 900 шилиттинген спортчулар киришкен. Оларның аразында Россиядан 32 улуг база 32 аныяк – 64 шыырак спортчу чедиишкинниг киржип, эки түңнелдерни көргүскеннер. Чемпионатка Россияның спортчуларынга Россияның тугун тудуп, ыдык ырын ырлаар эргени бергени улуг чедиишкин, чоргаарал болган.

Спорттуң каттышкан хевири ММА эвилелиниң Россияда президентизи Сергей Фатеевтиң дыңнатканы-биле, бистиң спортчуларывыс тулган түңнелдерни көргүзүп, командалар аразынга үлегерлиг бирги черни алганнар. Ниитизи-биле 39 медальды – 21 алдын, 4 мөңгүн, 14 хүлер медальды чаалап алган. Аныяктар 24 медальды (12 алдын, 3 мөңгүн, 9 хүлер) эккелгеннер. Улуг эр-херээжен шыырак спортчулар аразынга алдын медальдарны: 56,7 килге Хабиб Адзиев, 61,2 килге Абдулхаким Муртазалиев, 70,3 килге Омарасхаб Юсупов, 74,8 килге Хамзат Астамиров, 79,4 килге Айдемир Гусейнов, 83,9 килге Нухбек Зайнулабидов, 93,9 килге Ильяс Яхьяев, 97 килге Омар Гасайниев, 47,6 килге Дарья Кузнецова. Мөңгүн медальды 65,8 килге Полина Балдина база хүлер медальдарны 61,2 килге Очур Бырынай, 97 килге Алим Истепанов, 97-ден өрү килге Магомед Омаров, 56,7 килге Елизавета Ковалева, 70,3 килге Татьяна Девятова алганнар.

Бистиң Тывага төөгүлүг чедииш- кин – 3 дугаар хүлер медаль эдилекчизи Очур Бырынай спортчувусту ноябрь 9-туң эртенинде “Кызыл” аэропортунга ооң тренери Артыш Комбу баштаан эш-өөрү, дөргүл-төрели улуг өөрүшкүлүг уткааннар. Спортчуга база тренеринге бедик белеткелди, 2027 чылда чүгле 1-ги черни алырын күзедивис. Эр хей, Очур!

Каратеге Дахир Хертектиң чедиишкини

Новосибирск хоорайга ноябрь 7-8 хүннеринде каратеге WKF «Аманның кубогу» деп маргылдаа болуп эрткен. Аңаа бистиң аныяк спортчувус Дахир Хертек бодунуң килинге тиилелгеже улуг чүткүлдүү-биле 2 дугаар черни алганы улуг өөрүшкү база чоргаарал болган.

Аныяк спортчуга база тренеринге баштайгы чедиишкини дээш бүгү Тываның чонунуң мурнундан изиг байырны чедирбишаан, тиилелгениң йөрээлдерин салып, бедик спортчу чедиишкиннерни күзедивис. Эр хей, Дахир!

Самбога делегей чемпионады

Узбек Республиканың төвү Ташкент хоорайга ноябрь 6-8 хүннеринде самбога 50 дугаар Делегей чемпионады болуп эрткен. Аңаа чемпионаттың чуруму-биле самбонуң 3 хевиринге, 33 аңгы килдерге шаңнал-мактал дээш чидиг маргылдааларга 101 чурттарның эр-херээжен спортчулары хүрешкеннер.

Россияның спортчулары 2022 чылдан тура делегей чемпионаттарынга киришпээннер. Бо чылын Россияның самбистери чурттуң ыдык ырызының үделгези-биле тугун киискидип киржир аас-кежиктиг болганы улуг чедиишкин.

Чемпионат мурнунда Ташкентиге Делегей чергелиг самбо чөвүлели ФИАС-тың удуртулгазы-биле 38 дугаар конгресс болуп эрткен. Ол конгресске ФИАС-тың президентизи Василий Шестаков самбонуң тергииннери Федор Емелжяненко биле Ислам Махачевке хүндүлел бижиктерни тывыскан. Конгресске ФИАС-тың удуртулгазы Камбоджаның, Эквадорнуң, Конгонуң самбо чөвүлелдерин хүлээп киирген. Ол ышкаш Европаның Самбо чөвүлелин, караа көрбес эр спортчулар аразынгаа 2025 чылда, херээжен улуска 2026 чылда Делегей чемпионаттарын, 2032 чылда самбону Параолимпий оюннарынче киирерин чедип алганы дээш шаңнап-мактаан.

Конгресстиң түңнелинде ФИАС-тың удуртулгазы боттарының кол сорулгазы кылдыр самбону Олимпий оюннарынче киирер деп саналдааннар. Болуп эртип турар 50 дугаар Делегей чемпионадының кол деткикчилери Росгазпром, Роснефтини Россияда хөй-ниити черлеринге, бедик чедиишкиннери дээш кадыы кызыгаарлыг арга-шинектиг уруглар аразынга спортту сайзырадырынга киирип чоруур улуг үлүг-хуузу дээш шаңнал-макталды тывыскан. Дараазында чемпионаттың чуруму-биле баштай спортчу самбога, дараазында дайынчы самбога база караа көрбес спортчулар аразынга маргылдаалар болган.

Бистиң республикадан самбонуң дайынчы хевиринге Россияның командазының 58 килге төлээзи Чолдак-оол Шоваа 8 шыырак мөгелер санынче кирип, бодунуң туруштуун көргүскен. Шоваага база тренерлеринге изиг байырны чедирбишаан, ам-даа эки белеткелди база бедик спортчу чедиишкиннерни күзедивис. Чемпионаттың түңнелинде Россияның самбистери ниитизи-биле 25 медальды (18 алдын, 3 мөңгүн, 4 хүлер) чаалап алганнар. Алдын медальдарның 10-ун дайынчы самбистер, 6 алдын медальды – спортчу самбистер, 2 алдын медальды караа көрбес самбистер алганнар.

Командалар аразынга 1-ги черни Россия – 25 медаль, 2 дугаарын Грузия – 11 медаль (5 алдын, 2 мөңгүн, 4 хүлер), 3-кү черде Узбекистан – 16 медаль (2 алдын, 5 мөңгүн, 9 хүлер), 4 дугаар черде Белоруссия – 11 медаль (2 алдын, 3 мөңгүн, 6 хүлер), 5-ки черде Туркменистан – 4 медаль (2 алдын, 2 хүлер), 6-гы черде Моол – 4 медаль (1 алдын, 2 мөңгүн, 1 хүлер), 7-ги черде Украина – 8 медаль (1 алдын, 1 мөңгүн, 6 хүлер), 8-ки черде Кыргызстан – 7 медаль (1 алдын, 1 мөңгүн, 5 хүлер), 9 дугаарында Болгария – 3 медаль (1 алдын, 2 хүлер), 10 дугаар черде Казахстан – 14 медаль (7 мөңгүн, 7 хүлер).

Самбону сайзырадырынга Россия улуг үлүг-хуузун киирип турар дээрзин бо чемпионат бадыткаан.

Россияның дзюдога командазы – Европа чемпиону

Сербияның төвү Белградка ноябрь 6-8 хүннеринде холушкак командалар аразынга дзюдога Европа чемпионады болуп эрткен. Аңаа Европадан 13 чурттан 156 спортчу боттарының күжүн хынап, ачыр-дачыр хүрешкеннер. Спорттуң бо чаа хевиринге Европа чемпионады 2008 чылда Японияга болган Олимпий оюннарындан укталган болуп турар.

Бо чемпионатка Россияның командазы 2019 чылдан тура 7 чыл болгаш Россияның тугун көдүрер база ыдык ырын ырладыр бүрүн эргелиг киришкеннер. Маргылдааның дүрүмү-биле бир команда 3 эр, 3 херээ- жен – 6 дзюдоистен тургустунган болур. Ол ышкаш бир килге 2 спортчу бот-боттарын солчуп хүрежир эргелиг болганы мөгелерге бүзүрелди берген. Россияның командазы боттарының бөлүүнге баштай Австрияның, чартык финал хүрешке Турцияның командаларын 4:0 кылдыр тиилээш, түңнел хүрешче киргеннер.

Тулган тиилекчи команда дээш Россияның командазынга дараазында мөгелер киришкеннер: 73 килге чедир бистиң мөгевис Буян-Херел Санаа, 90 килге Тимур Арбузов, 90 килден өрү Валерий Ендовицкий; херээжен мөгелерге 57 килге Ирина Зуева, 70 килге Тамара Лищенко, 70 килден өрү Элис Старцева хүрешкеннер. Өске, 2 дугаар бөлүкке, финалче үнер эрге дээш Грузия биле Францияның мөгелери ачыр-дачыр хүрештиң соонда 3:3 санныг хайым болганнар.

Маргылдааның дүрүмү-биле 7 дугаар хүрешти чоруткан соонда, Грузияның командазы тиилээш, финалче кирген. Тулган тиилекчи команда дээш түңнел хүрешке Россияның командазы Грузияның командазын 4:1 кылдыр ойнааш, алдын медальга база чемпион атка төлептиг болганнар. Чемпионаттың хүлер медальдарын Турция биле Францияның командалары үлешкеннер.

Бо чедиишкин дээрге Бакуга чоокта чаа болган Делегей чемпионадынга Россияның командазы мөңгүн медальга төлептиг болганы улуг үлегер база бүзүрелди оттурган деп, Россияның тренерлери түңнелди кылганнар.

Шак-ла ындыг үзел-бодалдарын Россияның алдарлыг тренери, Санкт-Петербург хоорайның Дзюдо чөвүлелиниң даргазы Михаил Рахлин база Россияның Дзюдо чөвүлелиниң президентизи Сергей Соловейчик илередип, Россияның дзюдоистери 2028 чылда Олимпий оюннарынче белеткелдиң шын оруу-биле чоруп олурарын дыңнатканнар. База катап бистиң мөгевиске Буян-Херел Санаага база тренерлеринге изиг байырны чедирбишаан, Олимпий оюннарынга киржирин күзедивис.

/ Алексей ЧАМБАЛ-ООЛ, спорттуң хоочуну.

Чуруктарны Тыва спорт, Минспорт сайтыларындан алган.

“Шын” №44 2026 чылдың ноябрь 12

"Шын" солуннуң МАХ-каналынга каттыжыңар: max.ru/channel_shyn