Сарлык байырлалы
Мөңгүн-Тайга кожуунга Республиканың сарлыкчыларының фестивалы болуп эрткен. Кожууннуң чагырга бажыңының хуралдаар залынга «Сарлык ажылының чидиг айтырыглары: дуржулгазы болгаш кедизи» деп темага «төгерик стол» болган. Аңаа сарлык ажылының хөгжүлдезинге хамаарышкан айтырыгларны сайгарып чугаалашкан, ол ышкаш сарлыкчылар арга-дуржулгазын база солушкан.
Аныяктар сесерлиинге сүт аймаандан кылган аъш-чем болгаш кидис кылыгларының делгелге-ярмарказы болган. Фестивальдың аалчыларынга саржаг кылырының болгаш дүк салырының мастер-класстарын организастаан.
Фестиваль тус черниң артистериниң солун концерти-биле доозулган.
Дириг амытаннарга ынакшыл
Сүт-Хөл кожууннуң Кара-Чыраа сумузунда «Челээш» уруглар садынга Бүгү-делегейниң дириг амытаннар камгалалының хүнүн бир онзагай демдеглээн. Уруглар садының кижизидикчи башкылары ада-иелерден ажы-төлүнүң дириг амытаннар-биле тырттырган чуруктарын эккээрин дилээн.
Чаштарның чуруктары дыка чаптанчыг, чажындан-на ажыл-ишке чаңчыккан көдээниң ажы-төлү деп көстүп турар. Хураганнар, анайлар, бызаалар-биле тырттырган чуруктарның кандыызы-даа бар. Чамдык оолдар 3-4 харлыында-ла аът мунуп билир, аът чарыштарынга киржип турар апарган. А бичии кыстар авазынга инек сагжып, дузалажып турар. Олар малдың чаш төлү-биле чүгле ойнаар эвес, а өг-бүлениң кежигүнү ышкаш, ажаап-карактаар чаңчылдыг. Дириг амытаннарга ынакшыл шак-ла ынчаар оттур.
«Челээштиң» кижизидикчи башкылары уругларга мал ажылы – Тываның кол адыры деп чүүлдү билиндирип, кижизидип турар.
Дайынчы алдар аллеязы
«Таарымчалыг хоорай хүрээлеңин хевирлээри» деп регионалдыг төлевилелдиң чорудуу-биле Эрзин кожууннуң найысылалында «Дайынчы алдар аллеязын» чаартыр ажылдар доозулган.
Чаартылга ажылдарын «Алдын» КХН хүлээнип алгаш, объектини 100 хуу кылып дооскан. Аллеяның девискээринде брусчатканы чаткан, дыштаныр сандайларны, бок октаар урналарны салган.
«Дайынчы алдар аллеязы — маадырларывыска хүндүткелдиң ёзузун көргүзүп турарывыс-тыр база чурттакчыларның болгаш аалчыларның сактыышкын кылыр, дыштаныр чери болур. Ук төлевилелди боттандырарынга киришкен бүгү чонга четтиргенивисти илередир-дир бис» — деп, Эрзин кожууннуң чагырга даргазы Салим Кызыл-оол соцчеткиде бижээн.
Тыва чуртум шивээлери — көк-көк даглар
Чадаана хоорайда Чылгычы Ондар аттыг шии театрынга Чөөн-Хемчик кожууннуң бир чоргааралы Кара Нассык-Оолдуң «Тыва чуртум шивээлери – көк-көк даглар» деп шүлүктер чыындызының таныштырылгазы болган.
Кара Танаевна — чүгле шүлүкчү, чурукчу эвес, хөй-ниитижи база. Хүндүлүг хоочуннуң Чөөн-Хемчик кожууннуң культуразынга болгаш амыдыралынга киирген үлүг-хуузун үнелеп четпес.
Чогаадыкчы кежээге чаа номда кирген шүлүктер номчулгазы болган. Монгуш Мерген-Херел аттыг культура одааның артистериниң күүселделери кежээни каастаан.
Найырал кудумчузу чаарттынган
Тес-Хем кожууннуң найысылалы Самагалдай суурнуң бир кол кудумчузунда чаагайжыдылга ажылдары кидин түлүк чоруп турар. Найырал кудумчузунуң асфальтылыг оруун ооң мурнунда чүгле чамап турган болза, ам бүрүнү-биле асфальтылаар. Тус черниң бюджединиң акшаландырыышкыны-биле чаагайжыдылга ажылдары чоруп турар.
Орук септээр ажылды хүлээнип алган тудуг организациязы асфальтыны шынарлыг болгаш шын кылдыр кылып турар.
/ А. СОЯН белеткээн.
Медээлерни болгаш чуруктарны кожууннарның соцчеткиде арыннарындан алган.
“Шын” № 39 2026 чылдың октябрь 8
"Шын" солуннуң МАХ-каналынга каттыжыңар: max.ru/channel_shyn