Бичиивисте кыштың узун кежээлеринде шалада чадып каан хой дүгү хевис кырынга олуруп алгаш ойнаар турган бис. Печка ийи өрээл аразында турар. Ындыкы өрээлде печканың артында быжыртынар кылдыр духовка кылып каан. Ооң баарынга олурарга, чылыы-даа кончуг, харын-даа изиг деп болур. Болганчок-ла ынаар чук ойнаарактар киир супкаш, аксын хаап кааш, бажың ышталдырар чаштар-ла бистиинге хөй кээр турган. Келген санында ынчаар бүдүүлепкен болур улус. А боттарывыс бичии тургаш, черле ынчап көрбээн бис. Чүгле ооң баарынга хевис кырынга ойнап-ла олурарывысты сактыр мен. Шак мындыг оюннарны утпаан-дыр мен.
Моон кирер бе?
Бир кижи ийи холун чадыр дүрзүлүг кылдыр салааларының баштары дегжип турар кылдыр тудуп алыр. Бирээзи ол салаалар аразында хос черлерже айтыр салаазын киир суккаш, айтырар:
– Моон кирер бе?
– Чок.
– Моон кирер бе?
– Чок...
Адак сөөлүнде адаандан айтырар:
– Моон кирер бе?
– Ийе.
– Акым койгун дузактап эккелген. Ооң эъдин хайындырар кара паштан бериңерем.
– Чадырда ыйнаан, баргаш, ап ал. Калдар ытка ызыртып алдың!
Ол үеде ынча дээн кижи: «Харт!» депкеш, паш айтырган кижиниң холун так адыштаптар – калдар ытка ызыртып алганы ол. Аваангыр-кашпагай кижи ызыртпайн, чара чүткүп үне бээр.
«А» деп үжүктү адаңар!
Бир кижи ийи холун салааларын карыштыр суккулааш, чудуруктандыр тудуп алыр. Бирээзи оюнну башкарар. Кош чудуруктуң даштыы талазында улуг-эргекти тургуза тырткаш:
– Эжик ажыттынган – дээр. Ийиги холдуң улуг-эргээн тургускаш, улаштыр чугаалаар: – Башкы кирип келген. Өөреникчилер, туруңар!
Ол үеде ийи холунуң салааларын карыштыр суккулааш, чудуруктанып алган кижи арткан 4-4 салаазын өрү көдүрүптер. Чүстер аразы «Х» деп үжүк дүрзүлүг болур. Башкарыкчы шак ол ийи холдуң салааларын бөле тутпушаан:
– «А» деп үжүктү адаңар! – деп командылаар.
Аарышкылыынга «Аа-аа!» дивес аргаң-даа чок болур. А улуг улустуң боттарынга ынчаар ойнаарга, хоранныын канчаар силер: канчаар-даа күженип тургаш, аарышкылдыр тударга, «Э», «О», «И» деп өске үжүктер адап, кижи-биле үрелдежип олурарлар болгай.
“Шын” №15 2026 чылдың апрель 23
Чурукту ГигаЧатка чуруткан.
"Шын" солуннуң МАХ-каналынга каттыжыңар https://max.ru/join/egenQjfuGzdL6mt0tSEaIo13rmlpMRQzzSnZQdqfHFY