Архив

Көдээде амыдырал

КУРАНЧЫЛАР ХАРЫЛЗААДА

Тывада кайгамчык чараш черлер хөй. Оларның бирээзи Тес-Хем кожууннуң Шуурмак суурунуң чоогунда Куран арбаны. Бо чараш оранда 95 кижи чурттап турар. Оларның хөй кезии хүндүлүг дыштанылгада хоочуннар. Куранчыларның өреге бүрүзү мал-маганныг. Сөөлгү үелерде чүгле улуг назылыглар эвес, а хөй ажы-төлдүг аныяк өг-бүлелер база арбанда чурттап турар апарган.

САМАГАЛДАЙ ШКОЛАЗЫНГА СПОРТЧУ ӨРГЭЭ НЕМЕЖИР

Бо чылдың июль айда ТР-ниң Баштыңының албан-хүлээлгезин түр үеде күүседип турар Владислав Ховалыгның Тес-Хем кожуунче ажыл-агыйжы сургакчылаашкынының үезинде кожууннуң чагырга даргазы, Самагалдайның 1 дугаар школазының директору болгаш башкылары ук школага спортзал кылдырарының дугайында дилегни киирген. Республиканың удуртукчузу ол-ла дораан шиитпирни үндүрүп, ук школага демир каркастардан чаа хевирниң спортзалын дарый тудар даалганы ТР-ниң Спорт яамызынга берген турган.

КАРА-СУГНУҢ МАЛЧЫНЫ

Таңды кожууннуң көдээ ажыл-агый эргелелиниң дыңнадып турары-биле алырга, 17 муң ажыг инек, дөртен ажыг муң хой-өшкү, чеди муң ажыг аът, сес муң ажыг хаван болгаш дөрт муң хире дагаа көдээ ажыл-агый бүрүткелин эрткен.

ЛАҢААЛАР – ӨГ-БҮЛЕ УЖУР-ЧАҢЧЫЛДАРЫНЫҢ КАДАГАЛАКЧЫЛАРЫ

2021 Тываның Күш-ажыл болгаш социал политика яамызы Тес-Хем кожуундан Кур-Дагба Хорлай-оолович биле Салбакай Тихоновна Лаңааларның өг-бүлезин регион тиилекчилери кылдыр бүгү-российжи мөөрейже идип үндүрген. Россия Федерациязының 85 субъектизинден регион чадаларынга тиилээн 366 өг-бүледен чагыглар мөөрейже кирген. Россия Федерациязының Күш-ажыл болгаш социал политика яамызы, амыдыралдың берге байдалынга таварышкан уругларны деткиир фонд мөөрейни организастаан.

УЛУГ-ХЕМНИҢ ТАРААЖЫ, НОГААЖЫЛАРЫ

Сергей Балган Улуг-Хем кожууннуң малчыннарынга көскү үлегер-чижек. Чүге дизе малчын кижиниң чымыштыг ажыл-ижин кылып чоруур-даа болза, көдээ ишчилерниң уран чүүл көрүлдезинге база киржип четтигип турар. Эрткен 2020 чылда малчыннарның аразынга болган республика чергелиг “Ыраажы малчын” деп мөөрейниң эң дээди шаңналы Гран-приге ол төлептиг болган. Тыва Республиканың алдарлыг артизи Айдаш Барыңмааның тыва кижиниң, ылаңгыя малчыннарның хей-аъдын көдүрүп, сагыш-сеткилин сергедип келир “Эчис сорук” деп ырызын шилип алганы анаа эвес болган.

Амыдыралдың оруу

Россияның, ооң иштинде бистиң Тыва Республиканың эң кыдыг кызыгаар черинде, Мөңгүн-Тайганың Мөген-Бүрен  (Кызыл-Хая) деп сууру бар. Ол суурнуң мурнуу-чөөн чүгүнде Моол Арат Республика биле автоорук шуут-ла кожа кызыгаарны аңгылап каан,…

АЖЫЛ-ИШЧИ ТЕС-ХЕМЧИЛЕР

Тес-Хем кожууннуң көдээ ажыл-агый эргелелиниң даргазы Сайдаш Арапчынның дыңнадып турары-биле алырга, бо хүннерге чедир кожуунда 70 ажыг муң шээр болгаш 10 ажыг муң бода мал база чеди хире муң чылгы бактаап турар. Мал оолдаашкынының түңнелдери-биле 89 хуу анай-хураганнарны, 85 хуу бызаа, молдурганы база 80 хуу чаш кулуннарны камгалап алган.

КҮЗЕЛИ БҮТКЕН

«Социал керээ» — күрүненниӊ боттуг деткимчези. Ооӊ ачызы-биле Буян Хертек — пекарня, Мария Дихаминджия чараштаныр салонну, Римма Чооду парикмахерскаяны ажыдып, сайгарлыкчы ажыл-ижин эгелээннер.

Тарып олурткан үлүү деӊнежип турар

Республикага бо чылын 1883 гектар шөлге тараа культураларын, 130 гектар черге картофельди, ногаа аймаан 115 гектар шөлге тарып олурткан. Эрткен чыл-биле деӊнээрге, тараа аймааныӊ шөлү 6,2 хуу, картофелдиӊ 0,2 хуу эвээш, а ногаа аймааныӊ шөлү 2,7 хуу көвей болган.

Меню