«Шынның» почтазындан

Санинструктор тыва кыстар

1943 чылдың сентябрь 1-де Тыва эки турачы аъттыг шериг эскадронун фронтуже үдээн. Муром биле Ковров хоорайларга шериг өөредилгезин эрттирген соонда, 6 дугаар кавалерия корпузунуң 81-ги гвардейжи дивизиязының 31 дугаар кавалерия…

Кайгал Тараачының маадырлыг чоруу

Бо өгбевистиң дугайында таптыг билиптер улус-даа чок, Тывага ады-сураа-даа билдинмейн турган. Ооң дугайында ном-дептерде, төөгүнүң арыннарындан болгаш чамдык улустарның (дөргүл-төрелдериниң) чугаазындан билип алгаш, тыва чоннуң ылап-ла төлептиг, маадырлыг оглу деп…

Мөге Сүүр-оол башкы

Төөгү болгаш үе 1932 чылдың июнь 2-де Сүт-Хөлдүң Ийи-Дыт деп черде алаакта кыштагга, Кара-Суг кыдыынга төрүттүнген мен. Ачам ядыы Хүргүлек деп ашак. Ооң адазы Чамбал. Авам – Сарыглар уктуг Таваакай.…

Эки турачыларга тураскаадыглар

Өлүмнүг дайынга амы-тынын артынга каггаш, эрес-дидим тулчуп чораан Чаа-Хөлдүң дайынчыларынга мөгейигниң хемчеглерин Алдар болгаш сактыышкын чылында катап демдеглексенчиг. Сундуй Андрей Навачыган­ович (1920-2004) Чаа-Хөлдүң Изиг-Карага төрүттүнген. Тыва бижикти өөренип алгаш, бижик…

Апрель айның календары

Апрель ай – чечектелииш­кин үези. Часкы чылыг херелдер сагыш-сеткилди өөртүп, частың башкы чечектери частып келирге, бот-боттарывыска хамаарылгавыс чымчак, күзелдеривис хайныгып келир. Айның улдуңун барымдаалап, кылыр чүүлүвүстү планнап, ажыктыг талазынче базымны…

Тыва — дайын чылдарында

1941 чылдың июнь 22-де фашистиг Германия  дижинге киир чепсегленгеш,  оор езу-биле ССРЭ-же халдаан. Ол хүннү совет чон кажыыдалдың болгаш сактыыш­кынның хүнү кылдыр демдеглеп турар. Ада-чурттуң Улуг дайынының чылдарында хөй-хөй чаштарны,…

Баштайгы херээжен тыва эртемден, журналист, чогаалчы …

Шүлүкчү, прозачы, очулдурукчу, шиичи – Тываныӊ улустуӊ чогаалчызы Екатерина Туктуг-ооловна Танова – бо хүннерде мугур 90 харлап турар.  Тыва радиотелекомитединиӊ даргазыныӊ оралакчызы, «Шын», «Тыва Республика», «Тываныӊ аныяктары» солуннарыныӊ литературлуг ажылдакчызы,…

Баштайгы тыва доктор

Ынчан он үш-ле харлыг турган боор мен. Ак-Эрик суурга чурттап турган бис. Хенертен аарый бээримге, эмчилер мени кожуун төвү Самагалдайда эмнелгеге чыдып эмнетсин дээш, ынаар чорудупкан. Ол эмнелгеге ачам мени…

Чеди-Хамнарның төөгүзү

Лама, хамнарны хораан үе ыраан, амгы үеде «Чеди-Хам уктуг мен» деп, хамнап чоруур кижилер бар. «Канчаар төрел силер?» деп, ук төөгүзүн айтырарга, улуг өгбелерин ындыг-ла орта сагынмас. Бөгүн оларның төөгүзүн…

Өгбениң арга-сүмези

Улуг-назылыгларның арга-сүмезин бо сайзыраңгай үеде ажыглаары чугула. Мен бодум 88 харымның барык чеден чылын,  бүгүле эртем-билиим­ни, күжүмнү көдээ ажыл-агыйның мал, чер ажылын сайзырадырынга берип чораан мен. Бодум 47-50 чылдарның ортузунга…
Меню