Архив

«Шынның» почтазындан

Венгр Ева Каналаш – тыва чоннуң чоок өңнүү

Бо ужуражылга Москвада көшкүн чоннарның музейинге 2020 чылдың март айда эрткен. Тывада хамнаашкынның болгаш Венгрияда ыры культуразының шинчилекчизи Ева Каналаштың Тыва Республикага 1996 чылда эгелээн шинчилели хову ажылдарының түңнели –…

Мургулуг

Бо болуушкуннуң кажан болганын тодарадыры ам берге. Оон бээр чүс ажыг чыл болганы чугаажок. Бир чылын Хемчикке улуг хамчык – халдавырлыг аарыг тараан турган. Та, сарыг-дымаа (чума), та, быжар-дымаа (оспа)…

Мээң чаавам – эмчи

Мээң чаавам чо­­нунга чоорган, хөйүнге хөйлең, буянныг сеткилдиг, херээженнер эмчизи – Мария Ховалыговна Базанова деп кижи. Амгы үеде ол сезен үш харлыг.  Торгалыг суурга үзүк чок, үжен дөрт чыл иштинде…

Тайга-таңдывыстың ыяжы артар ирги бе?

Кижи аныяк үезинде чүдүлге деп чүвени херекке албас чораан. Коммунизмниң негелдези чүдүлгени хоруп турганында бооп чадавас. Ам харын, лама башкыларга баргаш, билип ап турар бис. Оларның саналы-биле, мону кылбас, ындыг…

Аңчылар каттыжып алгаш, хемчеглерни алганы дээре

Амгы үеде өг-бүлем аайы-биле төрээн Тывамдан ырак черде чурттазымза-даа, ында кандыг өскерилгелер болуп турарын, интернет четкизинден үргүлчү номчуп турар мен. Бо хүннерде Тожу кожуунда халдавырлыг аарыг илереттингенин номчааш, сагыжым аарып,…

Бир кол сүмем – арагадан ойталаары

Аныяктар делегейинде Төрээн суурум Чаа-Хөлге бо чылдың эгезинде лама-башкыларның чоннуң аас-кежии дээш кылган «сор ёзулалын» четтирер аас-кежиктиг болган мен. Авамның тайылбырлап турары-биле, ук ёзулал аажок нарын. Ындыг болганындан, Тывада чүгле…

«Тенек баш бут амыратпас»

 Космонавтика хүнүнге уткуштур Интернетте ажыы-биле Американың Ак-бажыңының парлалга албаны мынчаар айыткан. АКШ-тың Президентизи Дональд Трамп айның болгаш дээрниң делгемнериниң өске-даа курлавыр, байлаан сайгарары-биле чарлыкка ат салган, спутниктиг шинчилелдерни чорудары бүгү…

Тываның полициязы бот-аңгыланыр чурумну сагып турарынга хыналданы күштелдирген

Ая Бюрбю, Тыва Республикада ИХЯ-ның информация болгаш хөй-ниити харылзааларының килдис начальниги: – Хамаатылар-биле профилактиктиг тайылбыр ажылын полиция ажылдакчылары кудумчуларже үнүп, хөй-ниити черлеринге хамаатыларның бүрүнү-биле бот-аңгыланыр дугайында чарлыктың негелделеринге тайылбырны кылып…

Кызыл кoшка үлүүн киирген араттар

«Бүгү чүвени — фронтуга» деп кыйгырыг бүгү Тывага, ооң иштинде чаа тургустунган (1941 чылдың мартта) Мөңгүн—Тайга кожууннуң чонунга база дыңналып келген. Ол кыйгының адаа—биле чон бут кырынга туруп, фронтуга дузалаар…

Кокайны кымчы-биле

Чөөн-Хемчик кожууннуң болгаш Шеминиң удуртукчулары 2016 чылда «Аныяк өг-бүлеге кыштаг» төлевилелиниң киржикчилери  Айдың, Аржаана Кууларларның өг-бүлезин деткип, оларга 200 хойну хүлээдип бергеннер. Доора-Дагда ада-иези Оюмаа, Вадим Иргиттерниң кыштаандан ырак эвеске,…
Меню