Архив

«Шынның» почтазындан

Өзүмнерни шилиири – езулуг уран арга

Садчыларга булуң Кандыг ийик, эртенги шакта чымчак салгын, сериин агаар частың оттуп келгенин сагындырып келирге, арга-арыгның куштары, бора-хөкпештер мыжырткайнып-ла эге­лээр. А ол үеде дачалыг, огород, садтыг кижилерниң сагыжы дөстүнмейн баар.…

Ажыктыг сүмелер

Шай Чаңгыс катап ажыглааш, октаптарывыс шайны кургаткаш, шыгжап ап турар. Кажан согуна тарыыр үе келирге, дөс бүрүзүнге бир хап шайны уруп тургаш, тарып алырга, согуна белен-селен аарывас болур.  Марганцовка Эң-не…

Санинструктор тыва кыстар

1943 чылдың сентябрь 1-де Тыва эки турачы аъттыг шериг эскадронун фронтуже үдээн. Муром биле Ковров хоорайларга шериг өөредилгезин эрттирген соонда, 6 дугаар кавалерия корпузунуң 81-ги гвардейжи дивизиязының 31 дугаар кавалерия…

Кайгал Тараачының маадырлыг чоруу

Бо өгбевистиң дугайында таптыг билиптер улус-даа чок, Тывага ады-сураа-даа билдинмейн турган. Ооң дугайында ном-дептерде, төөгүнүң арыннарындан болгаш чамдык улустарның (дөргүл-төрелдериниң) чугаазындан билип алгаш, тыва чоннуң ылап-ла төлептиг, маадырлыг оглу деп…

Мөге Сүүр-оол башкы

Төөгү болгаш үе 1932 чылдың июнь 2-де Сүт-Хөлдүң Ийи-Дыт деп черде алаакта кыштагга, Кара-Суг кыдыынга төрүттүнген мен. Ачам ядыы Хүргүлек деп ашак. Ооң адазы Чамбал. Авам – Сарыглар уктуг Таваакай.…

Эки турачыларга тураскаадыглар

Өлүмнүг дайынга амы-тынын артынга каггаш, эрес-дидим тулчуп чораан Чаа-Хөлдүң дайынчыларынга мөгейигниң хемчеглерин Алдар болгаш сактыышкын чылында катап демдеглексенчиг. Сундуй Андрей Навачыган­ович (1920-2004) Чаа-Хөлдүң Изиг-Карага төрүттүнген. Тыва бижикти өөренип алгаш, бижик…

Апрель айның календары

Апрель ай – чечектелииш­кин үези. Часкы чылыг херелдер сагыш-сеткилди өөртүп, частың башкы чечектери частып келирге, бот-боттарывыска хамаарылгавыс чымчак, күзелдеривис хайныгып келир. Айның улдуңун барымдаалап, кылыр чүүлүвүстү планнап, ажыктыг талазынче базымны…

Тыва — дайын чылдарында

1941 чылдың июнь 22-де фашистиг Германия  дижинге киир чепсегленгеш,  оор езу-биле ССРЭ-же халдаан. Ол хүннү совет чон кажыыдалдың болгаш сактыыш­кынның хүнү кылдыр демдеглеп турар. Ада-чурттуң Улуг дайынының чылдарында хөй-хөй чаштарны,…

Баштайгы херээжен тыва эртемден, журналист, чогаалчы …

Шүлүкчү, прозачы, очулдурукчу, шиичи – Тываныӊ улустуӊ чогаалчызы Екатерина Туктуг-ооловна Танова – бо хүннерде мугур 90 харлап турар.  Тыва радиотелекомитединиӊ даргазыныӊ оралакчызы, «Шын», «Тыва Республика», «Тываныӊ аныяктары» солуннарыныӊ литературлуг ажылдакчызы,…

Баштайгы тыва доктор

Ынчан он үш-ле харлыг турган боор мен. Ак-Эрик суурга чурттап турган бис. Хенертен аарый бээримге, эмчилер мени кожуун төвү Самагалдайда эмнелгеге чыдып эмнетсин дээш, ынаар чорудупкан. Ол эмнелгеге ачам мени…
Меню