Архив

ТАР-ның 100 чылынга

ШЕРИГ КОМИССАРЫ – МОӉГУШ СУВАК

Моӊгуш Сувак ышкаш шериг сайыттары чүс чылда чаӊгыс катап төрүттүнер дижир. Олар хөлзээзинниг чымыштыг берге үелерде шеригниӊ болгаш чурттуӊ салым-чолу дээш харыысалганыӊ аар чүъгүн боттарынга хүлээнип алганы-биле, төөгүге көстүп келир.

РИС ДАЛГАНЫНДАН КЫЛГАН СААЗЫНДА БИЖИКТЕР

Тывада июнь 21-23 хүннерде Президент грантызының фондузундан Сибирь болгаш Ыраккы Чөөн чүк девис­кээринде грант төлевилелдерин харыылап турар ийи куратор Степанида Яско биле Мария Кайгородова келгеш, эрткен чылда ук фондудан грант алган тиилекчилерниң херек кырында кылган ажылының түңнелдери-биле таныжып, коммерция чок организацияларның удуртукчулары-биле ужуражылгаларны чоруткан.

ТӨРЕ ХЕРЭЭНИӉ ЭРГИЛДЕЗИ

Тыва Арат Республикага болган политиктиг репрессиялар дугайында база бир чаа эртем шинчилели ийи чыл бурунгаар көстүп келген. Ооӊ автору – Иргит Юрьевич Оттук, төөгү эртемнериниӊ кандидады.

ЭҢ БАШТАЙГЫ МЕДАЛЬДЫГ ДООЗУКЧУЛАР

Эң баштайгы тыва школа Кызыл хоорайга 1927 чылда ажыттынган. Ол дээрге Кызылдың 2 дугаар школазы-дыр. Аңаа өөренир күзелин илереткен бөдүүн араттарның эртем-билигге сундулуг, сонуургалдыг 10-15 хире оолдар, уругларын өөредип эгелээн.

ИЙИ КОЖУУН ДАРГАЛААН НИКОЛАЙ ЧЫНДЫГЫР

Тес-Хем болгаш Эрзин кожууннарныӊ улуг назылыг чурттакчылары, рес­публиканыӊ совет-партия ажы­лыныӊ хоочуннары Николай Васильевич Чындыгырны онза хүндүткел-биле сактырлар. Ооӊ адазы Василий Чаанмаевич Чындыгыр эрткен чүс чылдыӊ 40-50 чылдарында суму-кожуун чергелиг удуртур ажылдарга ажылдап чораан. Бо дарга С.К. Токаныӊ чо­гаал-сактыышкынынче безин кирген.

АРАТ ОЮН ДАРТААКЫГА ТУРАСКААЛ

Тывага Сергей Кузьмич Кочетовтуң партизаннарының болгаш кызыл шеригжилерниң каттышкан шерии Суг-Бажынга (Кочетов) суурга турган. Ол суурну иштикиниң болгаш даштыкының контрреволюс­туг күштери эжелеп алыр дээш дөрт катап чадашкан:

«УЖАР-ХЕМЕЛЕР» БОЛГАШ «ДЕМИР АЪТ» СООНДАН КӨК ЫШ

Тыва Арат Республиканың тургус­тунгандан бээр 100 чыл болган оюн демдег­леп, эрткен үеже “хая көрнүп” кээ­ривиске, Тываның сайзыралы дээш, бүгү күжүн үндүрүп, ажылдап чораан ат-сураглыг, билдингир өгбелеривис хөй. Оларның бирээзи Күжүгет Серээ­евич Шойгу. Ол Совет үениң көскү күрүне ажылдакчыларының бирээзи, “Шын” солунга элээн каш чылдар дургузунда кол редактор болуп база ажылдап чораан.

ЭҢ БАШТАЙГЫ ТЫВА ГЕНЕРАЛ

Семен Данилович Шома – эң баштайгы тыва генерал. Ол үеде эң-не бедик атты 3 кижи алган. Оларның бирээзи Семен Шома болган. Ол ТАР-ның «Кызыл Сылдыс» ордени-биле ийи катап шаңнаткан.

«ШЫН» СОЛУН РЕДАКЦИЯЗЫНГА АЖЫЛДААНЫМ

…Бир катап сайгарылга үе­зин­де Салчак Дамба санал берип шүгүмчүлээш, бир ажылдакчының арнынче чаңгыс салаазын айтып алгаш, аажыланып турда, фотограф тырттыргаш, чуруун үндүргеш, хана-солунга азып каан. Салчак Дамба ону көргеш, аажок хорадап изигленген, а ажылдакчылар ону кочулап, бүдүү каттыржып-даа турганнар…

ТЫВАНЫҢ БАШТАЙГЫ ЧОЛААЧЫЛАРЫ

«Ачамның чолаачылар курзунга өөренип тургаш, башкылары-биле тырттырган чуруун тып алдым. Шаанда ТАР үезинде бирги чолаачыларны башкылар та кайыын келгеш өөредип турган, ынчан ДОСААФ турбаан болгай…»

Меню