Рубрикалар

Хербис дааның суундан камгалал

Орлан Ооржак
DSC_4567 _
кудумчу Высокая -51 (2020 ч) _
DSC_4498 _
DSC_4486 _
DSC_4532 _
previous arrow
next arrow

Часкы үер — онза хайгааралда

Каа-Хем суурда Хербис дааның хары эрип баткаш, 2017, 2018 чылдарда ооң чанында бажыңнарны хөме алган. Суурнуң №2 школазының чоогунда  эң чавыс черде Высокая кудумчузунда ба­жың­нарны ынчан хар суу алган турган.

Март 17-де, ол ба­жыңнарның ээлери-биле ужураштывыс. Оларның чамдыызы бистиң-биле чугаалажыр хөңнү чок, эрге-чагырга биске чүнүң-биле дузалаарыл дээр хөөннүг чордулар. Эт-севин бажыңнар кырынче үндүрүп, бедидир салып, таныш-көрүштериниң, төрелдериниң бажыңнарынче аппарып эгелээннер.

Кызыл кожуун болгаш Каа-Хем суур эрге-чагыргаларының ажылдакчылары бажыңнарны кезип, үерден канчаар камгаланырын тайылбырлап, бажың-балгадының камгалалын (страхованиени) кылдырып алырын сагындырып, дыңнаттылар.

В.О. Кара-Салдың өг-бүлези­ниң кежигүннери-биле чугаалаштывыс. 2018 чылда часкы үерге бажыңы алзып, хөй эт-севи сугга шыгып үрелгенин, ол чылын оларның бажың-балгадының, эт-севиниң камгалалы чок турган, ынчалза-даа 30 муң рубль дузаламчы акшаны күрүнеден алганын дыңнаттылар. Бо чылын 3 400 рубльди төлээш, камгалалды кылдырып алганнар. “Хөй акша алырынга идегевейн турар бис. Камгалал организациялары, аргалыг-ла болза, эвээш-ле акша бээрин кызыдар чорду” – деп, Владимир Очур­ович чөгенди.

2018 чылда камгалал чалдар кандыг байдалдыг турганын көрген болгаш, оларны кезип көрдүвүс. Высокая, Аныяк болгаш Интернациональная кудумчуларның барыын талакы төнчүзүнде чавыс черде чалдарны бедиткеш, оларның аразынга хар суу хөлденир кылдыр кылган. Каа-Хем суурнуң мурнуу талазында дагның белин дургаар хар суун бажыңнардан өскээр чайладыр  бугаларны экскаватор-биле казып турар. Ол бугалап баткан суг мөөңнелгеш, чалдарны ажып кээринден  бажыңнарның ээлери сестип турар.

Суурнуң барыын талазында дагдан 2018 чылда эрип баткан суг кыдыкы Малчын, Таежная, Хербис, Бүрен  кудумчуларын хөме алган. Малчын кудумчузунуң артыы талазында эрги чалды дескилей үстүргеш, ооң  үстү-биле чаа буганы ам казып турар.

Ийи дугаар школада чурт­такчыларының түр када чурттаар пунктузун белеткеп турар. Директорунуң оралакчызы Орлан Ооржактың тайылбыры-биле алырга, маңаа ниитизи-биле 150 кижини түр када чурттадып болур. Эр болгаш херээжен кижилер спорт залдарынга ийи аңгы турар. Бичии уругларлыг иелер өрээли база бар. Эмчи кабинеди дүн-хүн чок ажылдаар. Сайгарлыкчы Ч. Моңгуш столоваяга чемгерер, ооң-биле керээни чарып турар. Орун-дөжек школаның бодунда болгаш, Каа-Хем суур чагыргазында белен.

 “2017 чылдың март 23-те агаар-бойдустуң байдалы бо чылдың амгы үезинде ышкаш турду. 23-тен 24-че дүне суг хенертен келген. 2018 чылдың март 25–26 дүнезинде база ынчалды. Бо чазын база ындыг болза хөңнү» – деп, школаның директору Елена Филиппова  чугаалады.

Хербис дагның эдээн одурту каскан камгалал чалдарны ажылдыр, бугаларны долдур бокту Каа-Хем суурнуң чурттакчылары төп кааптары суг озал-ондаандан камгалал ажылдарын чорударынга дыка шаптыктыг,  ол  бокту аштаарынга акша-төгерикти, шүүделди эрге-чагырга үндүрер ужурга таваржып турар.

Шаңгыр-оол Моңгуш.

Арслан Аракчааның тырттырган чуруктары. #Шын

 

Предыдущая запись
Кыдатта тыва студентиден медээ
Следующая запись
Чадаанада чайынды
Меню