Чазактың көжүп чоруур хүлээп алыышкыны – Бии-Хемде

Туранга болгаш Өөк, Суш суурларже Тываның Чазааның көжүп чоруур хүлээп алыышкынының ажылчын бөлүү бурунгу хүн чедип, чон-биле ужурашкан.

Тываның Күш-ажыл болгаш социал хөг­жүл­де, Чер болгаш өнчү-хө­реңги талазы-биле, Экономика, Юстиция, Тудуг, Көдээ ажыл-агый яамыларының специа­листери, Чазактың ха­маа­тыларның ча­гаа, бил­дириишкиннерин хү­лээп алыр килдистиң ажылдакчылары янзы-бүрү айтырыгларлыг келген чонну  кичээнгейлиг дыңнап, хүлээп алгаш, тодаргай харыыларны, сүмелерни берген.

Клара Амыда, Суш суурнуң чурттакчызы, пенсионер: – Мындыг хүлээп алыышкыннар кээп турары биске, көдээ чонга, кончуг эптиг болгаш ажыктыг-дыр. Кызыл хоорай кирип, акша-хөреңги үндүрүп, үе чидирип турбас, база чамдык таварылгаларда хереглээниң даргаларже кирип шыдавайн, хол куруг, хей чорук- даа кылыр болгай бис, ынчангаш бо эки эгелээшкин дээш, Чазаавыстың Даргазы Шолбан Валерьевич Кара-оолга өөрүп четтириишкинивис илередип тур бис. Мен база амы-хууда бергедежип турарым чер, бажың тудуу, саң-хөө талазы-биле айтырыгларымга  бо келген специалистер тодаргай харыыларны берди, четтирдим.

 Салбакай Шалган, Өөк суур, башкы: – Бүдүн өскүс арткан дуңмам уругнуң күрүнеден алыр ужурлуг бажыңының ду­гайында айтырып келгеш, Күш-ажыл бол­гаш социал хөгжүлде яамызының ажылдакчыларындан тодаргай харыыны алдым. Башкы кижиниң ажылы чай чок, ынаар-мынаар чорук кылыр үе тывылбас дээрзин кижи бүрүзү билир болгай, ынчангаш маңаа-ла айтырыгларывыс шиитпирлежип, сүмелерни ап турарывыс кончуг эки-дир. Чаңгыс бергедежип турар айтырыывыс – интернет болгаш соталыг харылзаа бо бистин суурларывыста дыка багай, Кызыл чоогунда турар, төп кожууннарга хамааржып турар-даа болзувусса, бо депшилгелиг үениң харылзаа хевири бисте барык чок деп болур.

Василий Маады, Туран хоо­райның чурттакчызы, хоо­чун башкы, идепкейлиг хөй-ниитичи: – Көжүп чоруур хүлээп алыышкынче кирип турар чонувус-даа хөй-дүр,ынчанмайн канчаар, мынча көвей яамыларның специалистеринден кандыг-даа айтырыгларын шиитпирледип ап болур болгай. Эки эгелээшкинни Тывавыстың Чазаа кылып, көдээ чонга эптиг байдалдарны тургузуп каан-дыр деп санап тур мен.

Бии-хемчилерни дүвүредип турар айтырыглар – соталыг харылзаадан аңгыда – одаар ыяш айтырыы. Бо суурларның чурттакчылары хөмүр барык одавайн турар, арга-арыгдан ыяштап, колдуу дыт одап турарлар. Чоок-кавы хемнер уннарындан хөй ыяш ужуруп турарындан хемнер суу эвээжеп,  экологтуг айыылды тургузуп, черле бойдус талазы- биле берге байдалдар тургустунуп эгелээнинден ийикпе, ыяш ажыл-агыйының ажылдакчылары чон чыыжын эрттирип, чаа хоойлу-дүрүмнерни таныштырып эгелээн. Бир талазында, ыяш кезер талазы-биле бо шыңгыыраан хоойлулар бистиң бойдузувуска хумагалыг, камналгалыг, кайы хамаанчок арга-алаак хыдыыр чоруктарны чавырылдырып, ону хоруп турар.  Черле төөгүден бээр одалгага ажыглап чораан дыт ыяжын кезерин хоруп, тус­кай ыяш кезер черлерден чөпшээредип алгаш, оон кезип алыр апаары, арга-арыг ажыл-агый черлеринден албан чөпшээрел езугаар кезер апарганы – бо суурларның чонунуң дүвүрелин болдуруп турар.

Бистиң корр.

#Шын

Меню