Даглыг черниң ховар аңы спортчуларны каттыштырган

previous arrow
next arrow
Slider

«Ирбиш» – III хаак марафону

Кызыл дептерде кирген ховар аң ирбишти камгалап-кадагалап, өстүреринче угланган болгаш кадык амыдыралды суртаалдаан хаак марафону дыштаныр хүннерде «Тайга» станциязынга болуп эрткен.  «Ирбиш аңны ырактан-даа көрген кижиниң амыдыралы эки талаже шуудаар» – деп, чон аразында чугаага тывалар бүзүрээр» – мындыг сөстер-биле маргылдааны ажыткан. Аңаа Алтай крайдан, Алтай Республикадан, Хакасиядан, Москва, Красноярск болгаш өске-даа регионнардан 134 хаакчылар чыглып келген.

Республикада Хаак федера­циязының президентизинден тайга ээзи ховар аңга тураскааткан мара­фоннуң дугайын айтырдывыс: «Ирбиштиң өске черлерге көөрде, Тывада хөй болуп турары чоргааранчыг. Оон аңгыда, өске регионнарда хаак спортунга ынактарны бисче хаара тудуп, туризмни сайзырадыры-биле чылдың-на бо марафонну эрттирип турар. База бир солун чүве, далай деңнелинден 1500 метр бедикте турар чаңгыс оруу бисте болуп турары. Аэропорттан ырак эвес 40 километрде, эптиг, боду бүткен арыг агаарлыг черде турарын келген аалчылар магадап чугаалап турар.  Респуб­лика иштинге спорттуң бо хевирин чүгле «Тайга» станциязынга эвес, шупту кожууннарга нептередип, маргылдааларны эрттирерин кызыдып турар бис. Таңды, Бии-Хем кожууннардан аңгыда, хаак маргылдаазы бо чылын Тожуга бир дугаар болуп эрткен. Келир чылын Каа-Хем болгаш Улуг-Хем кожууннарны планнап турар бис» – деп, Күдес Зайцев дыңнатты.

Владивостоктан келген аалчы Леонов Валерий: «3 дугаар кээп тур мен. Чеже-даа черлерге хаак маргылдааларынга киришкен мен. Силерде эскерип турарымга, киржикчилер хөй-дүр, аныяктарның идепкейлиин. Бо чыскаалып алган бичии уруглар амдан эгелеп киржип турар, черле эки-дир. Биске мооң мурнунда хаак марафоннары болуп турган. Ам хар чок дээш, аңгы-аңгы чылдагааннар-биле болбастаан.

Евгений Лепешкин: «Бир дугаар кээп тур мен. Хар-даа кылын-дыр, эвилең-ээлдек хүлүмзүрээн кижилер-даа хөй, дыка таарзынып тур мен. Чүү-даа канчаар,­ кышкы спорттуң кандыызын-даа ойнап болур. Чогум бодум чоок­та чаа хаактап эгеледим, 50 километр­ге киржир мен. Тайга черде республикада ирбиш аңга турас­каадып эрттирип турары база анаа эвес-тир. Бисте база кызыл дептерниң «диизи» бар, ховар аң бисти мында каттыштырган-дыр».

Школачыларның хөй кезии Бии-Хем кожуундан келген болду. Оларның аразында херээжен спортчулардан 10 километрге бирги черни алган Елизавета Монгуш: «Бо чылдан эгелеп мен хире улус маргылдаадан дашкаар эвес киржир дээрзинге амырап тур мен. Эрткен чылын чүгле 16 хардан эгелеп киржир турган. Хаакка ынак болгаш бодум сонуургап чедип келдим».

Бо чылдан эгелеп, бичии уруглар 12 хардан тура киржир аргалыг болган. А 10-11 харлыг­лар маргылдаадан дашкаар 200 метрге маңнаарын шенешкен. 18-тен 70 харга чедир эр-херээжен хаакчылар 30-ден 50 км-ге чарышканнар. 

Эр улус аразынга 50 км-ге бирги черни Михаил Сорокин (Абаза), херээжен улус аразынга 30 км-ге Илона Кужакова (Таштып). 3 км-ге уруглар аразынга Чаяна Монгуш (Межегей, 13 х.), 5 км-ге оолдар аразынга Белек Тожумей (Тарлаг, 13 х.) тергиидээннер.

Аржана ЧАМЗЫРЫН,

Даяан ДАНСЮРЮННҮҢ тырттырган чуруктары. #Шын

Меню