Тывада бот-хоргадал чурумун май төнчүзүнге чедир узаткан. экономика адырын ажылдадып эгелээриниң бирги чадазынче кирген

Тыва Республиканың Баштыңы Шолбан Кара-оол аппарат хуралынга марттың төнчүзүнден регионда чоруп турар бот-хоргадал чурумунга хамаарыштыр шиитпирин чарлаан.

«Россияның Президентизи марттың 11-де эрттирген хуралында бодунуң туружун бадыткаан: регионнарда байдалдар аңгы-даа болза, кижилерниң кадыы болгаш айыыл чок чоруу эң кол черде бооп арткан. Бүгү чуртта чарлаан ажылдавас хүннер май 12-ге четкен. Ол 6 неделя ажыг болганы ол. Вла­димир Владимирович бот-хор­гадал чурумундан дораан-на ойталавазын сүмелээн. Кижилерге ол хора чедирип болур” – деп, Ш.В. Кара-оол демдеглээн.

РФ-тиң Росхереглел­хай­гаа­ралдың ТР-­де эрге­лелиниң дыңнадыы-биле алырга, май­ның дыштаныр хүн­не­ринде респуб­ликада коронавирус-биле байдал нарыыдаан. Респуб­ликада бо хүнде халдавырның неп­тереп тараанының коэф­фициентизи чогуур ужурлуг деңнелден 5 катап хөй болгаш кижилерниң аарыыры көвүдээн. 2020 чылдың май 11-ниң эртенги медээзи-биле алырга, аарааны лабораторияга бадыткаан 144 та­варылга бар (100 муң ки­жи­ге 44,0).

Тыва коронавирусту киирбес дээш, дыка үр тудушкан. Марттың 6-да инфекцияны бир дугаар эккелген болгаш, оон-на эпидемиологтуг байдал эгелээн. Төп регион­нарга база Сибирь федералдыг округка деңнээрге, Тыва Республиканың девис­кээринге эпидемиологтуг байдал 3 неделя озалдап, 2020 чылдың апрель 6-да нептереп кирген. Бөгүн рес­публика чаа коронавирус халдавырының тус черден тарааны-биле эпидемиологтуг байдалдың IV чадазында.

Республика Баштыңы ооң-биле холбаштыр, май 31-ге чедир Тыва Респуб­ликага бот-хоргадал чурумун узадыр деп шиитпирни үндүрген.

«Бот-хоргадал – бодунуң кадыкшылы дээш кижи бүрүзүнүң харыысалгазы болур! Кижи бүрүзү ол халдавырдан бодун камгалаар ужурлуг. Маска, хол-хаптар, дезинфекция, холдуң арыг-силииниң дугайында бөдүүн чүүлдерни шагда-ла чугаа­лап келдивис. Ажылдаар черинге, кудумчуга, хөй-ниити-даа черлеринге чорааш, бот-хоргадал чурумун сагыыры албан. Аразын ырак тудары, чүгле таныыр болгаш чоок кижилер-биле чугаалажыры, хууда камгалал чүүлдерин ажыглаары дээн ышкаш дүрүмнерни кижи бүрүзү билир боор. Бө­дүүн дүрүмнерни сагывы­шаан, халдавырның тараарын кады доктаадыр бис» – деп, республика Баштыңы демдеглээн.

Ооң-биле чергелештир, бот-хоргадал чурумундан чамдык кызыгаарлаашкыннарны ужулган. 2020 чылдың май 13-тен кудумчуга селгүүстеп, арыг агаар­га күш-культура база спортчу мергежилгелерни кылып болур. Хөй кижилер чыглырын болдурбас, аразының ыраан сагыыр,­ 2-ден хөй кижи турбас, ол уруг­лар ой­наар шөлдерге база хамааржыр. Тус чер чагыргалары селгүүстээр черлерге база спорт­чу шөлдерге акарицидтиг арыглаашкынны чорудар.

Бот-хоргадалдың долу чурумун киирер мурнунда дугурушканы езугаар, республикада амыдырал-хандырылга бүдүрүлгелери ажылдап турар. Тудуг адыры чаа сезон ажылын эгелээн. Көдээ ажыл-агыйының шупту ажылдары чогуур үезинде чоруп турар. Ол бүгү ажылдарга санэпидрег­ламентилерни док­тааткан.

«Коронавирус-биле демисел ам-даа үргүлчүлээр болганда, чаа байдалдарда амыдырап өөренир апаар. Эпидбайдал чеже-даа берге болза, өг-бүлелер ажылдап, акшаны эккеп турар арганы тургузар ужурлуг бис. Ынчангаш ажыл-ишче чоорту эглип, экономикавысты кады тургусчуп эгелээри чугула» – деп, Шолбан Кара-оол чугаа­лаан.

Ындыг болганда, аъш-чем­ аймаанга хамаарышпас са­дыг­ларның ажылын эге­лээр деп шиитпир хүлээп алдынган. Аңгы кирер черлиг, аңгы оран-савада ийик­пе, каът ба­жыңнарның бирги каъдында садыгларга ол хамааржыр. Ол дээрге эпидемия үезинде садып алыкчыларны эрттиреринге бүгү негелделер­ни: социал дистанцияны, 3-5-тен хөй эвес кижи турарын, хол­дарны дезинфекциялаарын, маскалар база перчаткаларны хандырыптар садыглар болур.

«Бир эвес сайгарлыкчы кижи коммерциялыг ажы­­лын шуудадыр бодаза, Рос­хереглелхайгаарал­га боду­нуң ажылының регламентизин чөпшээредип, бүдүрүлгезин херектиг дезинфекция бү­дү­мелдери-биле хандырар ужурлуг. Бир эвес шуп­ту санитарлыг негелделерни күүседип, ол хемчег­лер­ни сагып турар болза, сайгарлыкчыларның ажыттынып ажылдаарынга база дузалажырынга белен бис. Чоорту ынчаар киргеш, эпидемиологтуг байдалга ол кандыг салдарлыг болурун база көөр апаар бис» – деп, республика Баштыңы онзалап айыткан.

2020 чылдың май 13-те рес­публика Баштыңының Чарлыынга бо чоокку үелер­де ажылдап эгелээр садыг объектилериниң долу даң­зызы үнер.

Россияның Президенти­зи В.В. Путинниң 2020 чыл­дың май 11-де айытканы деткимчениң шупту хевирлерин боттандырар негелделерни хажыт чок күүседир база хандырар даал­ганы республика Баштыңы аппарат хуралында берген.

«Президентивистиң ажы-төлдүг өг-бүлелерни деткиир дугайында медеглели хөй ажы-төлдүг өг-бүлелерлиг Тывага дыка херек – деп, Шолбан Кара-оол демдеглээн. – Бистиң республикада хөй ажы-төлдүг өг-бүлелер үш кезии хире. 3 хардан 15 харга чедир уруг бүрүзүнге 10 муң, 3 харга чедир 5 муң акшаны алыры амгы үеде канчаар-даа аажок улуг деткимче дээрзи чугаа чок. Социал дузаламчы, ажылчын олуттарын кадагалап алган бүдүрүлгелерниң деткимчези дээн ышкаш, бөлүк хемчег­лер канчаар-даа аажок улуг дуза деп чугаалаксадым».

Республика чазааның сайыттары федералдыг төптүң тускайлаан акша-хөреңгизи тодаргай кижилерге, бүдүрүлгелерге база организацияларга четкен турары дээш боттары харыылаарын республиканың Баштыңы демдеглээн. Ре­гионнуң Баштыңы ол айтырыгны бодунуң контролюнда алган.

Тываның Чазааның парлалга албаны.#Шын

Меню