Тываның солуннары электроннуг хевирде

Тыва Республиканың А.С. Пушкин аттыг­ Национал библиотеказы үе-шагның хɵг­жүл­дезиниң аайы-биле Тываның биб­лио­тека­лар ассоциациязы-биле кады 2019 чылда Россияның Президентизиниң гран­тыларының фондузундан «Эрткен үени ажытпышаан» («Открывая прошлое») деп төлевилелдиң дузазы-биле деткимчени алыр аас-кежиктиг болган. Ол дээр­ге со­лун-сеткүүлдү бо үении-биле электроннуг хевирже киирери. Ынчангаш Россияның Президентизиниң грантызының дузазы-биле «Optima A2» деп планетарлыг сканерлиг болган. А.С. Пушкин аттыг библиотека республиканың культура, ɵɵредилге, медээ-информация талазы-биле база бир кол кезээ болганда, ооң сайзыралынга бо төлевилелдиң дузазы кан­чаар-даа аажок улуг.

Бо үеде электроннуг хевирде кандыг-даа номнар болгаш солун-сеткүүлдер бар апарган болгай. «Эрткен үени ажытпы­шаан» деп төлевилелдиӊ кол утказы болза, хөй-хөй чылдарда кадагалаттынып турар солун-сеткүүлдерни электроннуг хевирже кии­рери болур. Солуннарны электроннуг хевирже киириптерге номчукчуга эптиг байдал тургус­тунуп келир, чижээлээрге, херек материал­ды каяа-­даа, ажылынга азы бажыңынга-даа, биб­лиотеканың сайтызынче киргеш, номчуп алыр аргалыг. Бир талазында солун-сеткүүлдерни кадагалап шыгжаа­рынга таарымчалыг болур. Чүге дээрге, баштайгы үнген солуннар-биле хөй чылдар дургузунда ажылдаарга эргижиреп, үрелири дүрген бооп турар. Ол солуннарны кадагалап алыр болзувусса, республикавыстың база бир үнелиг төөгүзүн келир салгалга арттырып бергенивис болур.

Ынчангаш бо үеде А.С. Пушкин аттыг биб­лио­тека Тывага баштай үнүп эгелээн солун-сет­күүлдерни электроннуг хевирже киирип эгелээн.  Ол дээрге Тыва Арат Республика үезиниң солуннары «Кызыл тараачын» (1925), «Шын», сеткүүлдерден «Революстуң херели» (1941), «Ленин-Сталинниң тугунуң адаа-биле» (1943)  дээш оон-даа өске. Бо үеде 1936 чылдың латин үжүктер-биле бижиттинген «Шындан» эгелээш 1970 чылга дээр солуннарны электроннуг хевирже киирген.

Бо төлевилелдиң кол сорулгазы Ты­ва­ның шупту солун-сеткүүлдерин электроннуг хевирже кии­рери болганда, Алдан-Маа­дыр аттыг Национал му­зейниң, Тываның гуманитарлыг болгаш тускай социал-экономиктиг шинчилелдер институдунуң, Тываның Нацио­нал архивиниң фондузунда бар солун-сет­күүлдерни база элек­троннуг хевирже кии­рери-биле кады ажыл­да­жылганың дугуржулгазын кылган.

Кандыг-даа чоннуң төөгүзүн, бойдузун, экономиктиг байдалын дээш бо-ла айтырыгларны билдингир болгаш дүргени-биле солуннардан номчуп билип алыр. Ынчангаш бо төлевилел республиканың номчукчуларынга кончуг ажыктыг. Библио­тека бо ажылды ам-даа уламчылаар.

Чечек Монгуш,

библиограф.

Меню